1. خانه
  2. chevron_left
  3. پژوهشی
  4. chevron_left
  5. توسعه جماعت‌محور (community development) چیست؟

توسعه جماعت‌محور (community development) چیست؟

این مطلب ترجمه‌ای است از مقاله‌ی What is community development که در وبسایت دولتی استرالیا منتشر شده است.

(لازم به ذکر است که در بسیاری از مقاله‌ها و منابع فارسی، دو واژه‌ی community و society به معنای «جامعه» به کار برده شده‌اند. در ترجمه این مقاله، سعی شده است که در جاهایی که تمایز بین آن‌ها مهم است برای واژه‌ی community از معنای «جماعت» استفاده شود.)

توسعه جماعت‌محور فرآیندی است که در آن اعضای جامعه توسط سازمان‌ها برای شناسایی و انجام اقدامات جمعی در مورد موضوعاتی که برای آن‌ها مهم است حمایت می‌شوند. توسعه جماعت‌محور اعضای جامعه را توانمند می‌کند و جوامع قوی‌تر و مرتبط‌تر ایجاد می‌کند.

توسعه جماعت‌محور یک رویکرد کل نگر است که مبتنی بر اصول توانمندسازی، حقوق بشر، شمول، عدالت اجتماعی، خودمختاری و اقدام جمعی است (کنی، 2007). توسعه جماعت‌محور اعضای جامعه را در زندگی و اجتماع خود متخصص می‌داند و برای دانش و خرد جامعه ارزش قائل است. برنامه‌های توسعه جماعت‌محور توسط اعضای جامعه در هر مرحله رهبری می‌شوند – از تصمیم گیری در مورد مسائل گرفته تا انتخاب و اجرای اقدامات و ارزیابی. توسعه جماعت‌محور تمرکز آشکاری بر توزیع مجدد قدرت برای رسیدگی به علل نابرابری و ضرر دارد.

نتایج توسعه جماعت‌محور

نتایج بالقوه‌ای هم در سطح فردی و هم در سطح جامعه وجود دارد. کودکان و خانواده‌هایی که مستقیماً در طرح‌های توسعه جماعت‌محور دخیل هستند ممکن است از افزایش مهارت‌ها، دانش، توانمندسازی و خودکارآمدی بهره ببرند و شمول اجتماعی و ارتباط اجتماعی را افزایش دهند (کنی، 2007). از طریق ابتکارات توسعه جماعت‌محور، اعضای جامعه می‌توانند توانمندتر شوند، به طوری که می‌توانند به طور فزاینده شرایط و ساختارهایی را که منجر به ناتوانی آن‌ها می‌شود یا بر رفاه آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد، تشخیص داده و به چالش بکشند (Ife, 2016). در سطح جامعه، ابتکارات توسعه و توانمندسازی جامعه می‌تواند به نتایج بلندمدتی مانند جوامع قوی‌تر و منسجم‌تر دست یابد، که با تغییرات در سرمایه اجتماعی، مشارکت مدنی، انسجام اجتماعی و بهبود سلامت مشهود است (کمپبل، پیت، و مک کارتی، 2007؛ ایف). ، 2016؛ کنی، 2007؛ والرشتاین، 2006).

توسعه جماعت‌محور چیست؟

توسعه جماعت‌محور رویدادهای یکباره، مشاوره برای اطلاع از اهداف یا استراتژی‌ها، گروه‌ها یا کمیته‌های مشاوره جامعه، یا آموزش رهبری نیست. همه این موارد می‌تواند بخشی از استراتژی توسعه جماعت‌محور باشد، اما به خودی خود، توسعه جماعت‌محور نیست.

کار جامعه محور و کار توسعه جماعت‌محور

جدول 1 تفاوت بین کار مبتنی بر جامعه که جامعه را درگیر می‌کند و کار توسعه جماعت‌محور که توسط جامعه رهبری می‌شود را نشان می‌دهد.

جدول 1: مقایسه کار توسعه جماعت‌محور محور با جامعه

کار مبتنی بر جامعه کار توسعه جماعت‌محور
یک موضوع یا مشکل توسط آژانس‌ها و متخصصان تعریف می‌شود که استراتژی‌هایی برای حل مشکل ایجاد می‌کنند و سپس اعضای جامعه را در این استراتژی‌ها مشارکت می‌دهند. مسئولیت مستمر برنامه ممکن است به اعضای جامعه و گروه‌های اجتماعی واگذار شود

 

مشخصات:

 

قدرت تصمیم گیری در اختیار آژانس است.

مشکل یا موضوع توسط آژانس تعریف می‌شود.

جدول زمانی مشخصی وجود دارد.

نتایج از قبل مشخص شده اند، اغلب در رفتارهای خاص یا سطوح دانش تغییر می‌کنند.

گروه‌های اجتماعی برای شناسایی نگرانی‌ها و مسائل مهم و برنامه‌ریزی و اجرای استراتژی‌هایی برای کاهش نگرانی‌ها و حل مشکلاتشان حمایت می‌شوند.

 

مشخصات:

 

روابط قدرت بین آژانس و اعضای جامعه به طور مداوم مورد مذاکره قرار می‌گیرد.

مشکل یا موضوع ابتدا توسط جامعه نامگذاری می‌شود، سپس به گونه‌ای تعریف می‌شود که منافع مشترک جامعه و آژانس را ارتقا دهد.

مدت کار طولانی‌تر است.

نتیجه مطلوب افزایش ظرفیت اعضای جامعه است.

نتایج بلندمدت مطلوب معمولاً شامل تغییر در سطح محله یا جامعه است.

منبع: اقتباس از Labonte (1999)

 

زمان استفاده از توسعه جماعت‌محور

توسعه جماعت‌محور همیشه رویکرد مناسبی برای استفاده نیست. توسعه جماعت‌محور ممکن است به ویژه مناسب باشد:

  • برای پرداختن به مسائل اجتماعی و جمعی: توسعه جماعت‌محور زمانی که در تلاش برای ایجاد تغییر در سطح جامعه یا محله هستید، رویکرد خوبی است. به عنوان مثال، اگر هدف شما بهبود ایمنی جامعه، افزایش انسجام جامعه، کاهش انزوای اجتماعی یا ایجاد جوامعی است که برای کودکان بهتر است.
  • برای جوامع بومی ‌و جزیره نشینان تنگه تورس (Torres Strait Islander): توسعه جماعت‌محور رویکرد خوبی برای استفاده با جوامع بومی یا جزیره نشینان تنگه تورس است، زیرا می‌تواند تعیین سرنوشت را امکان پذیر کند و ظرفیت سازمان‌های بومی محلی و گروه‌های اجتماعی مردمی را ایجاد کند (هیگینز، 2010).
  • برای جوامع محروم: طرح‌های توسعه اجتماعی احتمالاً در جوامع محروم به خوبی کار می‌کنند، جایی که می‌توانند برخی از تأثیرات آسیب‌پذیری را بر کودکان و خانواده‌ها با ایجاد سرمایه اجتماعی و شمول اجتماعی کاهش دهند (Ife, 2016؛ McDonald, 2011؛ ​​Price-Robertson, ؛ والرشتاین، 2006).

توسعه جماعت‌محور ممکن است بهترین رویکرد نباشد اگر:

  • شما از قبل می‌دانید چه کاری می‌خواهید انجام دهید. اگر نتایجی که می‌خواهید به دست آورید، و فعالیت‌هایی که از آن‌ها استفاده خواهید کرد، قبلاً تصمیم‌گیری شده‌اند، فضایی برای جامعه برای تعیین نتایج و فعالیت‌ها وجود ندارد. به طور مشابه، اگر اختیار یا منابع لازم برای اجرای تصمیمات جامعه را ندارید، توسعه جماعت‌محور استراتژی مناسبی نیست.
  • شما زمان محدود یا بودجه کوتاه مدت دارید. توسعه جماعت‌محور یک فرآیند طولانی مدت است. مشارکت و برنامه‌ریزی ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد و چندین سال طول می‌کشد تا ظرفیت اعضای جامعه برای رهبری پروژه و تضمین نتایج پایدار ایجاد شود.
  • تمرکز شما بر بهبود مهارت‌های فردی خاص است. اگر به‌دنبال ایجاد مهارت‌های فردی در یک حوزه خاص هستید (مثلاً مهارت‌های فرزندپروری یا سواد)، برنامه‌ای که مستقیماً این مهارت‌ها را هدف قرار دهد، ممکن است مناسب‌تر باشد.

چه کسی می‌تواند توسعه جماعت‌محور را انجام دهد؟

مهم است که بدانیم توسعه جماعت‌محور عملی با چارچوب نظری توسعه یافته است. شاغلین توسعه جماعت‌محور باید از طریق آموزش یا تجربه با تئوری، عمل و اصول کار توسعه جماعت‌محور آشنا باشند. در بیان این موضوع، مهم است که دست اندرکاران توسعه جماعت‌محور با جوامعی که با آن‌ها کار می‌کنند، روابط مؤثر و محترمانه‌ای داشته باشند، و گاهی توانایی ایجاد این روابط با جامعه، کیفیت مهم‌تری در یک کارگر نسبت به داشتن جامعه است. در این موارد، مهم است که کارگر توسط فردی که درک خوبی از تئوری و عمل توسعه جماعت‌محور دارد، حمایت شود.

نقش یک متخصص توسعه جماعت‌محور چیست؟

نقش کلیدی متخصص توسعه جماعت‌محور، تامین منابع و توانمندسازی جامعه است (کنی، 2007). این کار از طریق طیف گسترده‌ای از اقدامات و فعالیت‌هایی که بسته به زمینه تغییر می‌کنند انجام می‌شود. متخصصان توسعه جماعت‌محور از طریق ارائه اطلاعات مورد نیاز برای شناسایی مسائل و برنامه‌ریزی اقدامات، از اعضای جامعه حمایت می‌کنند. این می‌تواند شامل به اشتراک‌گذاری اطلاعات در مورد داده‌های محلی، عملکرد خوب در مورد مسائل خاص شناسایی شده، و برنامه‌ها و منابع مرتبط موجود باشد. دست‌اندرکاران توسعه جماعت‌محور همچنین با شبکه‌های محلی و رهبران محلی ارتباط برقرار می‌کنند، مشارکت جامعه را بر عهده می‌گیرند و پروژه‌ها و برنامه‌ها را برنامه‌ریزی، ارائه و ارزیابی می‌کنند. رویه توسعه جماعت‌محور بر تسهیل، آموزش و مهارت‌های نمایندگی و تامین منابع تمرکز دارد.

تفاوت بین توسعه جماعت‌محور و سایر رویکردها:

توسعه جماعت‌محور مبتنی بر دارایی (Asset-Based Community Development (ABCD)): نسخه‌ای از توسعه جماعت‌محور است که فرآیند توسعه را با شناسایی و ایجاد “دارایی” یک جامعه به جای نیازها آغاز می‌کند. دارایی‌ها شامل فضاهای فیزیکی، مهارت‌ها، دانش محلی، گروه‌ها و انجمن‌ها و شبکه‌های محلی و همچنین منابع مالی است (کرتزمن و مک نایت، 2005).

رویکرد مبتنی بر نقاط قوت: رویکرد مبتنی بر نقاط قوت به دنبال ایجاد نقاط قوت یک فرد است تا کمبودها. این می‌تواند تمرین خوبی برای استفاده از یک متخصص توسعه جماعت‌محور باشد، اما به خودی خود توسعه جماعت‌محور نیست.

تأثیر جمعی (Collective impact): تأثیر جمعی، رویکردی برای رسیدگی به مشکلات پیچیده اجتماعی است. چارچوب تأثیر جمعی شامل پنج “شرط” است که چارچوبی را برای همکاری بین سهامداران فراهم می‌کند (کانیا و کرامر، 2011). شباهت‌های زیادی بین توسعه جماعت‌محور و تأثیر جمعی وجود دارد و بسیاری از تفاوت‌ها یا شباهت‌ها از نحوه ارائه پروژه ناشی می‌شود. تأثیر جمعی یک رویه نوظهور است و بحث مداوم پیرامون نقش مشارکت جامعه و رهبری جامعه وجود دارد (Cabaj & Weaver, 2016؛ Christens & Inzeo, 2015). توسعه جماعت‌محور همیشه توسط جامعه هدایت می‌شود. مقاله CFCA تأثیر جمعی: شواهد و پیامدهای عملی این و سایر چالش‌های عملی را مورد بحث قرار می‌دهد.

اصطلاحات کلیدی

جماعت (Community): جماعت اغلب یک منطقه جغرافیایی است. به عنوان مثال، یک منطقه دولتی محلی یا یک شهر خاص. جماعت همچنین می‌تواند بر اساس علایق، هویت یا ویژگی‌های مشترک (به عنوان مثال، یک جامعه فرهنگی و زبانی خاص یا جامعه LGBTIQ) تعریف شود. جماعت در مفهوم توسعه جماعت‌محور به شهروندان آن منطقه اشاره دارد و معمولاً به ارائه دهندگان خدمات یا سازمان‌ها اشاره نمی‌کند.

مشاوره (Consultation): مشاوره فرآیندی است که از اعضای جماعت از طریق نظرسنجی، مصاحبه یا گروه‌های متمرکز نظر یا اولویت آنها را در مورد یک موضوع جویا می‌شود. این مشارکت به معنای توسعه جماعت‌محور نیست.

مشارکت: در توسعه جماعت‌محور، مشارکت به مشارکت کامل و رهبری اعضای جامعه در برنامه ریزی، توسعه، ارائه و ارزیابی اقدامات یا ابتکارات جامعه اشاره دارد. مشارکت نباید نشانه‌ای باشد. اعضای جامعه باید به گونه‌ای مشارکت کنند که برای آنها و خود پروژه توسعه جماعت‌محور معنادار باشد. ایجاد مشارکت کامل و معنادار به زمان نیاز دارد. شکل 1 جنبه‌های مختلف مشاوره، مشارکت و توانمندسازی را نشان می‌دهد.

مطالعه بیشتر و دیگر منابع

  • مؤسسه توسعه جماعت‌محور مبتنی بر دارایی (ABCD) – مؤسسه ABCD مستقر در دانشگاه نورث وسترن در ایلینوی، طیف وسیعی از منابع را در اختیار دارد و به‌روزرسانی‌های خبری در مورد طرح‌های ABCD را به اشتراک می‌گذارد.
  • موسسه توسعه اجتماعی Borderlands – واقع در حومه ملبورن، هدف Borderlands احیای توسعه جماعت‌محور از طریق آموزش، انتشارات و مشاوره است.
  • همکاری برای تاثیرگذاری – یک وب سایت و انجمن استرالیایی با اطلاعات و منابع در مورد تأثیر جمعی
  • انجمن تأثیر جمعی – یک وب سایت و انجمن ایالات متحده با اطلاعات و منابع در مورد تأثیر جمعی
  • ایف، جی (2016). توسعه جماعت‌محور در دنیای نامشخص: چشم انداز، تحلیل و عمل (ویرایش دوم). بندر ملبورن: انتشارات دانشگاه کمبریج.
  • کنی، اس (2010). توسعه جوامع برای آینده (ویرایش چهارم). ملبورن جنوبی: تامپسون.
  • مجله New Community – یک فصل‌نامه استرالیایی برای عدالت اجتماعی، پایداری، توسعه جماعت‌محور و حقوق بشر

منابع مقاله

  • Cabaj, M., & Weaver, L. (2016). Collective impact 3.0: An evolving framework for community change. Canada: Tamarack Institute.
  • Campbell, D., Pyett, P., & McCarthy, L. (2007). Community development interventions to improve Aboriginal health: Building an evidence base. Health Sociology Review,16, 304-314.
  • Christens, B. D., & Inzeo, P. T. (2015). Widening the view: Situating collective impact among frameworks for community-led change. Community Development,46(4), 420-435.
  • Dooris, M., & Heritage, Z. (2013). Healthy cities: Facilitating the active participation and empowerment of local people. Journal of Urban Health90(1), 74-91.
  • Higgins, D. J. (2010). Community development approaches to safety and wellbeing of Indigenous children.Closing the Gap Clearinghouse. Canberra & Melbourne: Australian Institute of Health and Welfare & Australian Institute of Family Studies.
  • Ife, J. (2016). Community development in an uncertain world: Vision, analysis and practice (2nd ed.). Port Melbourne: Cambridge University Press.
  • Kania, J., & Kramer, M. (2011). Collective Impact. Stanford Social Innovation Review,Winter, 36-41.
  • Kenny, S. (2007). Developing Communities for the Future(3rd ed.). South Melbourne: Thompson
  • Kretzman, J. P., & McKnight, J. L. (2005) Discovering community power: A guide to mobilizing local assets and your organization’s capacity.Illinois: ABCD Institute.
  • Labonte, R. (1999). Community, community development and the forming of authentic partnerships: Some critical reflections. In M. Minkler (Ed.), Community Organising and Community Building for Health. New Brunswick: Rutgers University Press.
  • McDonald, M. (2011). What role can child and family services play in enhancing opportunities for parents and families: Exploring the concepts of social exclusion and social inclusion. Melbourne: Australian Institute of Family Studies.
  • Price-Robertson, R. (2011). What is community disadvantage? Understanding the issues, overcoming the problem. Melbourne: Australian Institute of Family Studies.
  • Wallerstein, N. (2006). What is the evidence on effectiveness of empowerment to improve health?Copenhagen: World Health Organization.

نویسندگان و قدردانی

این مقاله توسط جسیکا اسمارت (Jessica Smart)، افسر ارشد تحقیقاتی در موسسه استرالیایی مطالعات خانواده نوشته شده است و در ابتدا در سال 2017 منتشر شد. ویرایش‌ها و به‌روزرسانی‌های جزئی توسط جسیکا اسمارت در سال 2019 انجام شد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست